![\"\"](\"https:\/\/cdn2.limonhost.net\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/veritabani1-1024x670.jpg\")
<\/p>\nVeritaban\u0131, bilgisayar sistemlerinde kullan\u0131lmak \u00fczere haz\u0131rlanm\u0131\u015f, elektronik olarak yap\u0131land\u0131r\u0131lan, veri ya da bilgiden olu\u015fturulmu\u015f d\u00fczenli bir yap\u0131d\u0131r. Bilgisayarlar\u0131n bir koleksiyonu ya da k\u00fct\u00fcphanesi gibi kabul edilir. \u0130stenilen anda eri\u015febilmek ad\u0131na i\u015flenebilir duruma getirilmi\u015f bilgi ortam\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Veritabanlar\u0131n\u0131 y\u00f6netebilmek farkl\u0131 sistemler \u00fczerinden m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Veritaban\u0131 y\u00f6netebilen sistemlere “Database Management System” (DBMS) denir. DBMS i\u00e7inde verilere eri\u015fme, de\u011fi\u015ftirme, ekleme, kontrol etme, organize etme, silme gibi i\u015flemleri yapabilecek sorgulama metotlar\u0131 geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu sorgu sistemleri sayesinde veritaban\u0131 \u00fczerinde t\u00fcm i\u015flemler yap\u0131labilir. Bir komut sistemi bulunur.<\/p>\n
SQL, verileri olu\u015fturmak ve olu\u015fturulan verileri y\u00f6netmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir veritaban\u0131 y\u00f6netim sistemidir. SQL, asl\u0131nda ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir programlama dili de\u011fildir. Yaln\u0131zca veritaban\u0131 \u00fczerinde kullan\u0131l\u0131r. Mevcut veritaban\u0131n\u0131 manip\u00fcle etmeye yarar.<\/p>\n
SQL, veritabanlar\u0131 \u00fczerinde i\u015flem yapmay\u0131 sa\u011flayan, s\u00f6z ve komut dizilerinden olu\u015fan bir dildir. SQL sayesinde veritaban\u0131 i\u00e7indeki tablolara veriler yaz\u0131labilir, veriler silinebilir, de\u011fi\u015ftirilebilir ya da listelenebilir. Veritabanlar\u0131 \u00fczerinde yap\u0131labilecek t\u00fcm i\u015flemler i\u00e7in SQL dili kullan\u0131l\u0131r. SQL ile verileri y\u00f6netebildi\u011finiz gibi, ba\u015ftan tasarlayabilirsiniz de. Veritaban\u0131 \u00fczerinde imkanlar\u0131 olduk\u00e7a \u00e7e\u015fitlidir.<\/p>\n
\u0130li\u015fkisel Veritaban\u0131 (Relational Database) tablolar ve bu tablolar aras\u0131ndaki ili\u015fkilere dayal\u0131 veritaban\u0131 modeli demektir. SQL, bu tip veritabanlar\u0131 \u00fczerinde i\u015flem yapabilir.<\/p>\n
Bir veritaban\u0131ndaki verilerin, belirli kriterler do\u011frultusunda \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131na “Sorgu” ismi verilir. SQL sistemleri, veritabanlar\u0131 \u00fczerinde sorgular \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak bir tak\u0131m raporlar ve \u00e7\u0131kt\u0131lar olu\u015fturmay\u0131 sa\u011flar. Da\u011f\u0131n\u0131k olarak bir veritaban\u0131 alt\u0131nda toplanm\u0131\u015f veri, bu sayede ihtiya\u00e7 duydu\u011funda derlenip toparlan\u0131r ve kullan\u0131c\u0131ya sunulur.<\/p>\n
Veritabanlar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde neredeyse her alanda kendine bir kullan\u0131m imkan\u0131 bulmu\u015fken, bunun ba\u015flang\u0131c\u0131 Do\u011frudan Eri\u015fimli Disklerin var olmas\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n
Daha \u00f6nceki sistemlerde veriler, manyetik bantlar \u00fczerinden bir s\u0131ra ile tutulmaktayd\u0131. Veriye ula\u015fmak i\u00e7in manyetik bant \u00fczerindeki do\u011fru alan\u0131n okunmas\u0131 gerekiyordu. Bu sebeple veritaban\u0131 gibi birden \u00e7ok kategoride bilginin, bir d\u00fczen i\u00e7inde saklanabildi\u011fi bir yap\u0131n\u0131n bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmamaktayd\u0131.<\/p>\n
1960’lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan sonra kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015fan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z disk yap\u0131lar\u0131na benzeyen Do\u011frudan Eri\u015fimli Diskler sayesinde veriler, diskin \u00fczerinde karma\u015f\u0131k d\u00fczende yaz\u0131labilmekte ve eri\u015fim ihtiyac\u0131 oldu\u011funda yine do\u011frudan eri\u015filebilmekteydi. Bu do\u011frudan eri\u015fim imkan\u0131 sayesinde verilerin d\u00fczenli bir \u015fekilde kaydedilmesinin ve gerekti\u011finde yine bu kay\u0131tlara eri\u015filerek g\u00f6sterilebilmesinin imkan\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n
1960’lar\u0131n ba\u015f\u0131nda “Navigational Database” kavram\u0131 ile ba\u015flanan veritaban\u0131 y\u00f6netim sistemleri,\u00a0 1970’lerde “Relational Database” ve sonras\u0131nda daha komple bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in entegre yakla\u015f\u0131ma y\u00f6neldi. 70’lerin sonunda SQL veritaban\u0131 y\u00f6netim sisteminin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki haline gelene kadar geli\u015ftirme s\u00fcresi devam etti.<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok veritaban\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fc aktif olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu veritabanlar\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli verileri y\u00f6netebilen \u00f6zel uygulamalar oldu\u011fu gibi, herkesin \u00fccretsiz olarak eri\u015febildi\u011fi, kurulumu ve kullan\u0131m\u0131 olduk\u00e7a kolay olan veritabanlar\u0131 da bulunur.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde en yayg\u0131n kullan\u0131lan veritaban\u0131 sistemi MySQL’dir. Arka planda bir veritaban\u0131na ihtiya\u00e7 duyan web projeleri i\u00e7in h\u0131zl\u0131 ve kolayca devreye al\u0131nabilmesi sebebiyle s\u0131kl\u0131kla tercih edilir. Kod yap\u0131s\u0131 anla\u015f\u0131labilir ve \u00f6\u011frenmeye istekli insanlar i\u00e7in \u00f6\u011frenilmesi kolayd\u0131r.<\/p>\n
MySQL d\u0131\u015f\u0131nda, \u00e7ok s\u0131k kullan\u0131lan di\u011fer bir veritaban\u0131 sistemi de Microsoft SQL veritaban\u0131 sistemidir. Genellikle orta ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerde, i\u015fletmeye ait verileri saklamak i\u00e7in tercih edilir. Tabi ki web projelerinde ya da veritaban\u0131na ihtiya\u00e7 duyulan di\u011fer projelerde de kullan\u0131labilmektedir.<\/p>\n
Bir di\u011fer s\u0131k kullan\u0131lan veritaban\u0131 sistemi de Oracle veritaban\u0131d\u0131r. De\u011ferli verinin bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle kritik i\u015f uygulamalar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan olduk\u00e7a performansl\u0131 ve g\u00fcvenli bir veritaban\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yine bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc gibi \u00e7ok y\u00fcksek say\u0131da i\u015flemin ayn\u0131 anda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sistemlerde, finansal ihtiya\u00e7lara cevap vermek i\u00e7in IBM DB2 veritaban\u0131 kullan\u0131l\u0131r. IBM DB2 \u00e7ok y\u00fcksek i\u015f y\u00fcklerine cevap verebilmek i\u00e7in dizayn edilmi\u015ftir ve bu a\u00e7\u0131dan di\u011fer veritabanlar\u0131ndan i\u015flem hacmi kapasitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/p>\n
Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda SQLite, PostgreSQL, Informix, BerkeleyDB, Interbase, Microsoft Access gibi farkl\u0131 veritaban\u0131 sistemleri de bulunur.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/cdn2.limonhost.net\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/veritabani2-1-1024x638.jpg\")
<\/p>\n
Bir veritaban\u0131, verilerin d\u00fczg\u00fcn ve tertipli bir \u015fekilde d\u00fczenlenmesinden olu\u015fur. Bu sebeple \u00f6ncelikli olarak verilerin do\u011fru olarak elde edilebilmesi ve ger\u00e7ek verilerin olmas\u0131 gerekir. Yap\u0131lan sorgularda d\u00f6nen sonu\u00e7lar\u0131n do\u011fru ve tutarl\u0131 olmas\u0131, do\u011frudan verilerin kendisine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Veritaban\u0131 tablolar\u0131 ve yap\u0131s\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken de yap\u0131lan i\u015flemlere uygun bir dizayn modeli uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu sayede yap\u0131lan sorgularda ve di\u011fer veritaban\u0131 i\u015flemlerinde verilerin i\u015flenmesi ve sorgular\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi daha h\u0131zl\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
Veritaban\u0131 tercih ederken, veritaban\u0131n\u0131n hizmet edece\u011fi ortam\u0131n gerekleri ve yap\u0131n\u0131n boyutu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerde Linux i\u015fletim sistemi ile birlikte a\u00e7\u0131k kaynak kodlu bir veritaban\u0131 y\u00f6netimi yoluna gidilebilir. Fakat daha b\u00fcy\u00fck ve kurumsal yap\u0131larda \u00fccretli yaz\u0131l\u0131mlara y\u00f6nelmek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r. \u00dccretli yaz\u0131l\u0131mlarda profesyonel destek, g\u00fcncelleme ve bak\u0131m se\u00e7enekleri oldu\u011fu gibi bir \u00e7o\u011fu tasar\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha y\u00fcksek y\u00fcklerde \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere \u00fcretilmi\u015ftir.<\/p>\n
Son olarak veritabanlar\u0131n\u0131n yedekli bir yap\u0131da \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Olas\u0131 felaket kurtarma durumunda veritaban\u0131n bir yede\u011fi olmas\u0131 gerekir. Veritabanlar\u0131\u00a0 yedekli \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi gibi “Failover Clustering” ismi verilen y\u00f6ntemle de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir. Failover Clustering sistemlerinde, veritaban\u0131 i\u015flemlerini yapan bir sunucu herhangi bir sebeple devre d\u0131\u015f\u0131 kalsa dahi, Failover kapsam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan di\u011fer sunucu kesintisiz \u015fekilde veritaban\u0131 i\u015flemlerini yapmaya devam edecektir.<\/p>\n
Veritabanlar\u0131 temelde ayn\u0131 i\u015flevi g\u00f6rseler de, yap\u0131sal a\u00e7\u0131dan birbirlerinden farkl\u0131 olabilmektedir. Kullan\u0131m alanlar\u0131na ve ihtiya\u00e7lara g\u00f6re, bu farkl\u0131 yap\u0131daki veritaban\u0131 t\u00fcrlerinden bir tanesi \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
\u0130li\u015fkisel veritabanlar\u0131nda veriler birden \u00e7ok tabloda depolan\u0131r. Tablolar, sat\u0131r ve s\u00fctunlardan olu\u015fur. Microsoft SQL Server, Oracle DB, MySQL gibi \u00f6rnekleri bulunur.<\/p>\n
Birincil veri ileti\u015fimi i\u00e7in SQL kullanmayan veritabanlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren kategoridir. \u0130li\u015fkisel olmayan veritaban\u0131 olarak da kabul edilir.<\/p>\n
Bir veritaban\u0131 sistemi olmaktan ziyade, Bulut teknolojisine ait bir altyap\u0131da \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f herhangi bir veritaban\u0131d\u0131r. Microsoft Azure SQL, Amazon RDS gibi \u00f6rnekleri bulunur.<\/p>\n
Verileri depolamak i\u00e7in sat\u0131rlar olmadan, yaln\u0131zca s\u00fctunlar\u0131 kullanan veritabanlar\u0131na denir. \u00d6zellikle analitik sorgular\u0131 i\u015flemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan benzerlerine g\u00f6re<\/p>\n
\u00c7ok b\u00fcy\u00fck boyutlarda veriyi, ger\u00e7ek zamanl\u0131 i\u015fleyebilmek i\u00e7in tasarlanan veritaban\u0131d\u0131r. Veriler sat\u0131rlar ve s\u00fctunlar yerine, s\u00fctun ailelerinde depolan\u0131r.<\/p>\n
Nesne y\u00f6nelimli bir veritaban\u0131, nesne y\u00f6nelimlerini programlaya dayan\u0131r. Veriler ve t\u00fcm \u00f6znitelikler bir nesne olarak birbirine ba\u011flan\u0131r. OODBMS denilir. Bu veritabanlar\u0131 C++ ve Java gibi nesne y\u00f6nelimli programlama dilleriyle iyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
NoSQL veritabanlar\u0131n\u0131n en basit t\u00fcrlerinden biridir. Veriler, her biri iki veri \u00f6\u011fesinden olu\u015fan bir anahtar\/de\u011fer \u00e7iftleri grubu olarak kaydedilir. Anahtar\/De\u011fer deposu olarak da isimlendirilir. Y\u00fcksek hacimli trafi\u011fi y\u00f6netebilme yetene\u011fi vard\u0131r. Bu sebeple \u00e7ok oyunculu \u00e7evrimi\u00e7i oyunlarda ve yine b\u00fcy\u00fck e-ticaret sitelerinin sepet uygulamalar\u0131nda ve\u00a0 API \u00fczerinden eri\u015filen servislerde tercih edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Api nedir<\/a> konusunda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 makalemizi inceleyebilirsiniz.<\/p>\n Verileri depolamak i\u00e7in bir alt k\u0131r\u0131l\u0131m modeli kullan\u0131r. Bir soy a\u011fac\u0131na benzer. Windows Kay\u0131t Defteri (Regedit) buna \u00f6rnektir.<\/p>\n \u0130li\u015fkisel grafiklerle g\u00f6sterilen bir NoSQL veritaban\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bilgiler bir grafik bi\u00e7iminde saklan\u0131r. Verileri, birimler ve birimler aras\u0131ndaki ili\u015fkilere g\u00f6re depolar.<\/p>\n Veritaban\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131, herhangi bir veritaban\u0131 \u00fczerinde dosya ve kay\u0131t olu\u015fturmak, veri giri\u015fini, veri g\u00fcncellemeyi, veri d\u00fczenlemeyi ve raporlamay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak ad\u0131na \u00fcretilmi\u015f yaz\u0131l\u0131md\u0131r.<\/p>\n Veritaban\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 ile veritaban\u0131 \u00fczerindeki hemen hemen t\u00fcm i\u015flemleri yapabilmeyi sa\u011flar. Ayn\u0131 zamanda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n veritaban\u0131 \u00fczerindeki i\u015flemleri kolayca yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Geli\u015ftirdikleri standartlar sayesinde i\u015fleyi\u015fe bir d\u00fczen getirir.<\/p>\n MySQL, Microsoft SQL Server, Oracle Database veritaban\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na ba\u015fl\u0131ca \u00f6rneklerdir.<\/p>\n cPanel i\u00e7erisinde veritaban\u0131 i\u015flemlerinizi y\u00f6netmeye yarayan baz\u0131 ara\u00e7lar bulunur. Bu ara\u00e7lar sayesinde veritaban\u0131 ile ilgili i\u015flemlerinizi yapabilirsiniz. WordPress veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131 hatas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc<\/a> yine cPanel i\u00e7erisindeki Veritabanlar\u0131 sayfas\u0131ndan giderilmektedir.<\/p>\nHiyerar\u015fik Veritabanlar\u0131<\/h3>\n
Grafik Veritabanlar\u0131<\/h3>\n
Veritaban\u0131 Yaz\u0131l\u0131m\u0131 Nedir?<\/h2>\n
cPanel SQL Yedek Alma Ad\u0131mlar\u0131<\/h2>\n
![\"cpanel](\"https:\/\/cdn2.limonhost.net\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/cpanel-ile-gelismis-hosting-yonetimi.png\")
<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/cdn2.limonhost.net\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/phpmyadmin1-1024x461.jpg\")
<\/p>\n